16 ciekawostek o katedrze św. Pawła w centrum Londynu

Sir Christopher Wren poświęcił około 35 lat na projektowanie i nadzorowanie budowy katedry – był to niezwykle długotrwały projekt, którego ukończenie zdążył jeszcze zobaczyć. Został później pochowany w krypcie, gdzie jego słynny łaciński epitafium mówi odwiedzającym, że jeśli szukają jego pomnika, powinni rozejrzeć się po samym budynku.

Kościół św. Pawła został zbudowany na wzgórzu Ludgate Hill, najwyższym punkcie w City of London, co pomaga wyjaśnić, dlaczego jego kopuła dominuje w tak wielu klasycznych widokach. Na długo przed tym, jak szklane wieżowce zmieniły obrys miasta, wysokie położenie katedry sprawiało, że była ona nie do pomylenia z niczym innym punktem orientacyjnym dla londyńczyków zbliżających się do starego miasta z daleka.

Dotarcie do Złotej Galerii to prawdziwa wspinaczka, a nie symboliczny spacer. Zwiedzający pokonują 528 stopni od podłogi katedry aż na sam szczyt, przechodząc po drodze przez Galerię Szeptów i Galerię Kamienną. To właśnie ta wspinaczka sprawia, że widoki wydają się zasłużone – i właśnie dlatego katedra św. Pawła pozostawia tak silne wrażenie.

Nazwa „Galeria Szeptów” pochodzi od akustycznej osobliwości, która od wieków fascynuje odwiedzających. Słowo wypowiedziane cichym głosem przy okrągłej ścianie może dotrzeć do kogoś stojącego daleko po drugiej stronie. To jeden z tych rzadkich efektów architektonicznych, które sprawiają wrażenie jednocześnie zabawnych, naukowych i nieco niesamowitych.

Podczas II wojny światowej bomby zniszczyły znaczną część okolicy wokół katedry św. Pawła, ale sama katedra przetrwała. Kultowe zdjęcie z 1940 roku, na którym widać kopułę budynku wyłaniającą się z dymu, sprawiło, że budynek stał się narodowym symbolem wytrwałości. To, że przetrwał, nie było dziełem przypadku; oddani strażnicy nieustannie dbali o jego bezpieczeństwo.

Ta katedra wielokrotnie była miejscem wydarzeń o znaczeniu ogólnokrajowym, a nie tylko zwykłego życia parafialnego. To właśnie tam odbyło się wesele Karola i Diany w 1981 roku, pogrzeb państwowy Winstona Churchilla oraz najważniejsze nabożeństwa dziękczynne i upamiętniające. Niewiele londyńskich budynków jest tak mocno zakorzenionych w zbiorowej pamięci Brytyjczyków.

Pod posadzką katedry znajduje się ogromna krypta, w której spoczywają lub są upamiętnione niektóre z najsłynniejszych postaci Wielkiej Brytanii. Spoczywają tam admirał lord Nelson i książę Wellington, a także znajduje się tam grób Wrena. Dla wielu turystów krypta sprawia, że zwiedzanie staje się bezpośrednim spotkaniem z brytyjską historią.

Przez wieki katedra św. Pawła dominowała w panoramie Londynu, a jej znaczenie wizualne do dziś kształtuje oblicze miasta. W polityce planowania uwzględniono chronione korytarze widokowe, żeby kluczowe linie widokowe na kopułę nie zniknęły za nowymi budynkami. Innymi słowy, słynna panorama Londynu wciąż powstaje z myślą o katedrze św. Pawła.

W 1914 roku sufrażystki zamierzały zbombardować Katedrę św. Pawła, celując w tron biskupa za pomocą potężnego ładunku wybuchowego umieszczonego w puszce musztardy. Na szczęście został on wykryty przed detonacją, gdyż mógł spowodować znaczne szkody. Ich brutalne metody, w tym podpalenia, były kontrowersyjne, choć ich sprawa o prawa wyborcze kobiet była słuszna.

W 1964 roku Katedra św. Pawła była gospodarzem historycznego kazania Martina Luthera Kinga Jr, w którym uczestniczyło ponad trzy tysiące osób. Jego przemówienie podkreślało przecięcie rasy i wiary, zwracając uwagę na pilne kwestie rasowe w Wielkiej Brytanii. Wizyta Kinga podkreśliła rolę katedry jako platformy postępowego dyskursu, wykraczającego poza granice religijne i opowiadającego się za sprawiedliwością społeczną.

Katedra św. Pawła może pochwalić się intrygującym szczegółem w posągu admirała Nelsona autorstwa Johna Flaxmana: chorym na chorobę morską lwem. Ta rzeźba, wykonana w latach 70. XIX wieku, upamiętnia zwycięstwa Nelsona, a lew symbolizuje jego walkę z chorobą morską. Ten kapryśny dodatek dodaje rzeźbie głębi, ukazując kunszt Flaxmana i dbałość o szczegóły.

Figura Johna Donne'a w nawie dziekańskiej jest rzadką pozostałością po wielkim pożarze Londynu w 1666 roku, która przetrwała płomienie w nienaruszonym stanie. Wypalone ślady u podstawy świadczą o furii płomieni. Ta trwała rzeźba jest przejmującym symbolem odporności na przeciwności losu.

Podczas I Wojny Światowej i Blitzu, St Paul's Watch, składająca się z ponad 300 ochotników, działała jako straż pożarna katedry. Prowadzeni przez Waltera Godfreya Allena i dziekana Waltera Matthewsa, dzielnie bronili St Paul's przed bombami zapalającymi. Ich heroiczne wysiłki podczas ciężkich nalotów bombowych, takich jak ten z 29 grudnia 1940 roku, zapobiegły znacznemu uszkodzeniu katedry, zapewniając jej przetrwanie.

Katedra św. Pawła była inspiracją dla artystów i filmowców na całym świecie. Został on pokazany w dziełach sztuki słynnych artystów, takich jak Canaletto, Daubigny, Signac i Derain. Katedra św. Pawła pojawiła się też w kultowych filmach, takich jak seria Harry Potter, Sherlock Holmes, Thor i wiele innych, tworząc na ekranie niezapomnianą magię.